Trông Nga, Australia, nền khoa học Việt Nam ngẫm gì?

Bài này cóp về nên có thể đọc toàn văn ở đường dẫn ở dưới.

Cám ơn tác giả và thành thực cáo lỗi vì không hiển thị được đầy đủ phần text.

Cảm hứng khi đọc bài này ở chỗ nó đồng cảm với những gì mình vừa trải qua.

Hội đồng bảo vệ đề tài gồm 9 người thì cả 9 chẳng có người nào có khái niệm về dạy môn mình đang làm. Kết quả là có một hội đồng khôi hài không thể tả nổi là thay vì nhận xét một cách xây dựng thì nói nhăng nói cuội, đại loại như là cắt chỗ nọ cắt chỗ kia mà không hề hiểu là họ nói gì. Rồi thì dùng những hình tượng rất là xyz. Rồi thì là chả có thấy cái hội đồng nào mà chủ tịch hội đồng mặt cau có, ngắt lời liên tục với những thái độ vô cùng mất lịch sự, rồi thì là chả cho người chủ nhiệm đề tài phản biện lại những nhận xét…

04/02/2012 11:30:33

– Tạp chí Nature vừa đăng những ý kiến “phàn nàn” của những nhà khoa học Nga về hoạt động khoa học của nước này. Những bất cập ở nước ta cũng như vậy: (a) lương bổng bất hợp lí, (b) hệ thống bình duyệt để cấp tài trợ còn nhiều bất cập và (c) thiếu chuẩn mực trong việc đánh giá và quản lí công trình khoa học”.

Dưới đây là cuộc trao đổi giữa hai nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài, GS Nguyễn Văn Tuấn (ĐH New South Wales, Australia) và TS Lê Văn Út (ĐH Oulu, Phần Lan) về nền khoa học Nga, Australia và liên hệ sang Việt Nam.

Khoa học Nga hay Australia tốt hơn?

Chỉ tiêu Nga Australia
Dân số (triệu) 142,8 21,5
Công trình ISI 307,352 438,955
Công trình Nature, Science 302 1.260
Giải Nobel 3 4
Bằng sáng chế (Mỹ) 1.958 11.350
Xếp hạng cạnh tranh kinh tế 66 20
Thu nhập bình quân (USD) 9.900 43.590

(Dữ liệu được truy xuất vào ngày 16/1/2012 đối với 10 năm gần nhất 2002 – 2011, trừ xếp hạng cạnh tranh toàn cầu về kinh tế. Đối với bằng sáng chế Mỹ, người viết dùng dữ liệu 10 năm 2001 – 2010)

Hệ thống bình duyệt cấp tài trợ cho nghiên cứu khoa học còn tồn tại rất nhiều vấn đề. Vấn đề lớn nhất là thiếu chuyên gia có trình độ chuyên môn đủ và có kinh nghiệm tốt để có thể thẩm định đề tài nghiên cứu một cách khách quan. Trong nhiều ”hội đồng phản biện”, có khi các chuyên gia phát biểu sai vì họ không hiểu vấn đề chuyên môn, hoặc chẳng có kinh nghiệm nghiên cứu khoa học.
 
Thật ra, có khi chính họ cũng chẳng hiểu họ nói gì! GS Phạm Duy Hiển có lần tâm sự rằng ông rất sợ phải trình đề cương nghiên cứu của ông cho hội đồng khoa học mà trong đó chẳng ai biết ông làm gì và đưa ra những nhận xét cảm tính và thiếu tính chuyên nghiệp. Đây là vấn đề lớn làm chùn bước rất rất nhiều nhà khoa học trẻ muốn làm nghiên cứu ở Việt Nam.
TIN LIÊN QUAN

Có thể nói rằng ở Việt Nam thiếu những chuẩn mực khách quan để đánh giá nghiên cứu khoa học. Nhiều nghiên cứu mà ý tưởng chẳng có gì mới (kiểu ”me too”) hoặc tính khả thi có vấn đề, nhưng vẫn được cấp tài trợ; ngược lại, có những nghiên cứu có khả năng đóng góp vào tri thức khoa học và thiết thực cho Việt Nam thì không được tài trợ. Ngay cả khâu nghiệm thu cũng có vấn đề về chuẩn mực. Người chủ trì đề tài chỉ đơn giản trình bày một báo cáo dài, có khi chẳng có công bố quốc tế nào (hoặc có nhưng chỉ trên một tạp chí địa phương không có bình duyệt) và xem đó là ”thành quả” của nghiên cứu! Đó không phải là chuẩn mực quốc tế.

Ở Việt Nam, các nhà khoa học rất sợ cơ quan quản lí khoa học. Họ sợ thủ tục hành chính mà nói theo dân gian là ”hành” là chính. Những thủ tục rườm rà, mà thoạt đầu tôi nghe qua tưởng như đùa, nhưng hoàn toàn có thật. Những thủ tục và qui định này tạo điều kiện cho các quan chức hành chính có cơ hội làm khó (nếu cần) – chứ không phải giúp đỡ — cho các nhà khoa học.

TS Lê Văn Út (Phần Lan)

Tagged:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: