Tại sao không nên học cử nhân ngoại ngữ (tiếng Anh / ngôn ngữ Anh)

Hiện nay đang vào mùa tuyển sinh. Học sinh các khối lớp 12 đang rục rịch chọn trường chọn khối chọn ngành. Tại sao mình khuyên họ không nên học khoa tiếng Anh // hay còn gọi là Ngôn ngữ Anh, nếu không định lấy tiếng Anh làm nghề.

(Đây là ý kiến cá nhân, dựa trên cảm nhận và kinh nghiệm thực tế, ai nghe thì nghe không nghe thì không nghe không có vấn đề chi nà)

Về vấn đề này cách đây cả gần chục năm mình đã nói rồi.

Trước hết, tên gọi ngôn ngữ Anh, ngôn ngữ Nga hay ngôn ngữ XYZ đã thấy rất là buồn cười rồi.

Có thể đọc thêm bài này ở đây : BA English tại sao không nên đào tạo?

Đọc thêm bài cùng chủ đề ở đây: Cử nhân ngoại ngữ ra trường làm gì?

Chỉ có ngành ngôn ngữ học nói chung, chứ làm gì có ngành ngôn ngữ học Nga hay Anh hay Pháp hay Lào hay Thái cơ chứ! Còn muốn đào tạo tiếng thì cứ gọi toẹt ra là tiếng Nga tiếng Anh tiếng Pháp cho nó lành, còn bày đặt. Rõ là vẽ chuyện chơi chữ với con nhà lành…

Khoa học ngôn ngữ chỉ có một. Học bằng ngôn ngữ nào là công cụ truyền tải nó. Đơn giản vậy thôi.

Ấy là chưa kể, chương trình cử nhân ngôn ngữ học Anh gì mà có tới quá nửa số thời gian dành cho các kĩ năng tiếng như nghe nói đọc viết. Phần kiến thức ngôn ngữ học cực kì ít, chỉ như là cưỡi ngựa xem hoa (30 tiết ngữ âm li thuyết không có thực hành; 90 tiết ngữ pháp lí thuyết cũng không có thực hành; 45 tiết từ vựng học lí thuyết và 60 tiết văn học Anh mà không đọc một tác phẩm nào trọn vẹn, chỉ trích giảng mấy thứ mà cũng không lấy ngôn ngữ học làm trọng tâm). Chương trình như vậy là được gọi là cử nhân ngôn ngữ Anh hay xyz đó. Quá là khôi hài luôn.

Ngày xưa học sinh giỏi mới đi học ngoại ngữ như một nghề. Ngày nay học sinh giỏi chỉ nên học ngoại ngữ như một công cụ giúp cho công việc của mình tốt hơn.

Ngày xưa các học sinh con nhà nòi vào khoa tiếng Nga, tiếng này tiếng nọ. Ngày nay chỉ học sinh con nhà quê mới đi học vào các khoa đó. Học sinh giỏi chọn học các khoa có thu nhập cao.

Trường chuyên ngữ như Đại học Hà Nội hiện giờ vẫn còn tập trung mũi nhọn vào đào tạo cử nhân định hướng biên phiên dịch. Như vậy là trường đã đi chậm nhiều năm so với thời đại.

Thời buổi này, học sinh Việt bắt đầu càng ngày càng học tiếng Anh từ khi còn rất trẻ. Tới một lúc nào đó, đa số người có thể giao tiếp thông thường bằng tiếng Anh. Vậy làm nghề biên phiên dịch dành cho ai?

Chắc chắn nghề biên phiên dịch không dành cho người có trình độ tiếng nhàng nhàng rồi.

Nếu dịch văn học thì e rằng chỉ giỏi tiếng không còn chưa đủ. Người ta còn cần có bản năng cảm thụ văn học, giỏi tiếng mẹ đẻ. Mà nói thực, số lượng giáo viên có thể dịch văn học ở đại học Hà Nội chỉ đếm đầu ngón tay, nhưng hầu hết đã về hưu, và chủ yếu là thuộc tiếng Nga chứ tiếng Anh thì chưa thấy có ai dịch văn học cả.

Nếu phiên dịch tinh hoa thì đâu phải dành cho đối tượng đại trà. Đơn giản vì để dịch vớ vẩn như thời đại trước khi cho đa số người mù tiếng Anh thì không cần thiết nữa. Còn dịch cho một số ít thì cũng cần phải lựa chọn đối tượng cụ thể, có nghĩa là rất ít mới có khả năng làm phiên dịch (tinh hoa). Mà muốn làm được điều đó thì cũng cần phải có đội ngũ biên phiên dịch tinh hoa để đào tạo. Nhưng lấy đâu ra lực lượng đó … để mà đào tạo đại trà.

Còn học cử nhân ngoại ngữ xong để rồi mà đi làm các việc loong toong như bồi bàn, tiếp tân, thư kí này nọ v.v. thì cần gì phải học một đại học. Một vài cua ngắn  hạn với chứng chỉ quốc tế là xong rồi, môn tiếng Anh.

Học cử nhân tiếng Anh hay Ngôn ngữ Anh xong rồi mà cuối cùng vẫn không xác định nổi trình độ ngoại ngữ tiếng Anh của mình quốc tế ở bậc bao nhiêu (theo chuẩn tây) thì học để làm gì!

Học cử nhân có định hướng biên phiên dịch nhưng lại lấy dịch tin tức làm chủ đạo thì cũng không phải là đất sống cho các biên phiên dịch tương lai. Còn dịch chuyên ngành chuyên sâu thì lại càng không có khả năng đào tạo, bởi đơn giản muốn dịch được chuyên ngành thì phải có chuyên môn sâu về một chuyên ngành cụ thể nào đó, trong khi ngay cái đơn giản nhất là môn tiếng Anh chuyên ngành cũng không được học ở chương trình cử nhân ngôn ngữ Anh (hay bất cứ ngôn ngữ nào khác).

Các môn cơ sở ngành khác vô cùng quan trọng cho ngành biên phiên dịch cũng không được học, chẳng hạn môn phân tích văn bản, hay môn phong cách học (văn phong học), ngữ nghĩa học cũng bị loại khỏi chương trình. Vậy thì đào tạo biên phiên dịch hay ngôn ngữ học Anh kiểu gì đây nếu không nói là treo đầu dê bán thịt chó!

Có một định hướng khác mà trường Đại học Hà Nội đang đổi gió đó là đào tạo chuyên ngành bằng tiếng Anh các môn công nghệ thông tin, quản trị kinh doanh, du lịch khách sạn, quốc tế học. Nhưng mà, đội ngũ giáo viên nói thật là chưa phải là cái gì ghê gớm lắm nếu không nói là kém tắm so với nhiều trường chuyên ngành khác.

Sau khi tốt nghiệp đại học trong nước, một số đi đào tạo thạc sĩ ở nước ngoài. Chương trình thạc sĩ ở nước ngoài thường chỉ kéo dài 1 năm, với đối tượng kém hơn (cần bổ trợ kiến thức cho hợp ngành, hoặc tiếng Anh chưa đủ tầm chẳng hạn) thì học năm rưỡi hoặc 2 năm. Thử hỏi trong một-hai năm đó, với cách học thụ động trong nước, ra nước ngoài với tiếng Anh tầm từ 6.0 ielts thì tiếp thu được bao nhiêu phần trăm kiến thức của giảng viên nước ngoài. Cứ cho là dạng siêu hạng thì thầy dạy 10 cũng tối đa thu được 7-8. Sau một hai năm đó quay trở về, với 0 hoặc rất ít kiến thức thực tế, liệu có đủ điều kiện để tiêu hóa và truyền thụ mớ kiến thức vừa mới học kia cho sinh viên không? Ôi giời ơi, dù có mà là thánh  sống đi chăng nữa cũng không thể nào nhuần nhuyễn mà giảng cho sinh viên. Ấy là mới nói tới mớ lí thuyết. Cho dù có lấy y chang tài liệu của nước ngoài thì có đủ khả năng để hiểu hết cuốn sách mà người khác viết để giảng dạy không? Rồi tiếng Anh với yêu cầu 6.5 đó có đủ để muốn nói hết những gì có thể nói bằng tiếng Anh không? Và ngay cả khi có khả năng nói hết thì với tầm tiếng của sinh viên khoảng đó nữa (dù được yêu cầu điểm tiếng Anh tối thiểu, nhưng trình thi vẫn chỉ là dạng tiếng Anh nội địa – institutional test – và nhiều người còn được cho học từ 5.5 ielts – thì có phải là giao tiếp bằng thứ tiếng nào trên lớp nếu không phải là một thứ tiếng hỗn hợp nửa tây nửa ta không!

Thế thì tại sao phải học bằng tiếng Anh? Có một con đường ngắn hơn, học các môn học bằng tiếng Việt nhưng tiếng Anh đủ giỏi (theo chuẩn quốc tế, không phải chuẩn kiểu Việt). Cũng với một khoảng thời gian ngắn có thể đọc được nhiều loại sách khác nhau bằng thứ tiếng mình giỏi nhất. Dùng tiếng Anh chuẩn quốc tế kia để đọc sách và trao đổi bằng tiếng Anh khi cần thì có phải là lựa chọn tốt hơn không!

Thực thà mà nói thì mình nghi ngờ tất cả các chương trình học bằng tiếng Anh!

Thế nên các bạn học sinh, các bậc phụ huynh hãy thận trọng khi chọn nghề tương lai cho con cái.

Tagged: , ,

101 thoughts on “Tại sao không nên học cử nhân ngoại ngữ (tiếng Anh / ngôn ngữ Anh)

  1. Van Anh October 2, 2013 at 12:52 pm Reply

    Em chào cô ,
    Thưa cô em cũng đã hơn 20 tuổi , 2 năm trước em có du học tại anh ngành quản trị kinh doanh , tuy nhiên em mới chỉ học xong chương trình dự bị tại đó , vốn tiếng anh của em cũng ở mức tạm tạm mà thôi . Thời gian vừa qua có một số chuyện xảy ra vì vậy em đã về việt nam và quyết định không quay lại học tiếp tại anh nữa ạ . Một phần cũng vì em thực sự không hợp với ngành học liên quan tới kinh tế , kinh doanh , em hơi yếu về mảng đó . Nhưng hiện tại em thấy rất hoang mang vì trong tay ngoài vốn tiếng anh nghèo nàn thì cũng không có gì hết , em đang băn khoăn không biết phải bước tiếp ra sao . Cô là một người từng trải , và qua những gì em đọc được trên blog của cô , cô là người thành công , vậy cô có thể cho em xin vài lời khuyên được không ạ ?

    Em cám ơn cô rất nhiều ạ .

    • trần thị lan October 8, 2013 at 7:38 am Reply

      Vân Anh: E cần phải biết rõ mình muốn gì thì mới được. Học một nghề cụ thể, nấu ăn cũng được, cắt tóc cũng được, giúp việc cũng được, chăm trẻ cũng được, hộ lý cũng được ….miễn là có nghề. Ngoại ngữ giúp em tìm việc với “đẳng cấp” cao hơn thôi.

  2. Thùy Linh November 18, 2013 at 12:46 pm Reply

    Cảm ơn bài viết rất bổ ích của cô.
    Mong cô tư vấn cho con vấn đề này ạh
    Con đang học ngành Ngôn ngữ Anh ở HUFLIT, nhưng lại ở hệ cao đẳng. Và bây giờ tới năm con học thì lại không cho phân chuyên ngành ở NNA nữa.
    Con rất hoang mang, nếu không phân rõ ràng chuyên ngành thì chúng con sẽ phải học những gì trong các năm còn lại.
    Và sau này tốt nghiệp thì liệu có mấy công ty sẽ tuyển dụng người không có chuyên môn .
    Con nên định hướng như thế nào cho sau này đây cô ?😦
    Cảm ơn cô đã đọc những dòng tâm sự này của con. Hi vọng sẽ sớm có hồi âm từ cô.

  3. john November 20, 2013 at 10:15 am Reply

    ghanh tị và không thuyết phục với ngành Anh Văn

  4. Cam February 22, 2014 at 6:14 am Reply

    Em chào cô ạ
    Hiện giờ em đang là học sinh 12 chuẩn bị thi ĐH. Vốn dĩ trước giờ em xác định sẽ thi ĐH NGoại ngữ bởi nghĩ có thể vừa học sư phạm vừa học ngành khác, ra trường không làm gv thì làm nghề khác. May quá đọc được các bài viết của cô nên em quyết định không thi vào trường này nữa. Hiện giờ em đang rất b ăn khoăn trong việc chọn trường và ngành cô ạ. Giờ chỉ còn một sự lựa chọn là trường ĐH KInh tế Đà Nẵng nhưng em lại không biết chọn ngành gì:Kế toán, LUật hay marketing. Kế toán thì em không thích lắm, thấy nó khô khan và cũng khó nữa. Luật thì thấy nó cũng bão hoà sao đó, mà em cũng k biết học luật ra làm cái gì nữa. Còn marketing thì em không biết được học cái gì trong đó. Em mong muốn được làm cho các tổ chức Phi chính phủ thì ọc ngành đó có phù hợp không cô? Em mong được cô tư vấn ạ. Hấp nộp Hồ sơ mà còn nhiều điều lo nghĩ quá cô ạ.

  5. ngọc May 30, 2014 at 3:26 pm Reply

    dạ. em đang học ngôn ngữ anh tại 1 đại học dân lập. đọc bài của cô xong em lại càng thấy hoang mang về tương lai của mình. e có dự định học thêm 1 chứng chỉ về du lịch. vì nghĩ tiếng anh không thì không đủ. nhưng không học cùng lúc 2 ngành được vì lí do tài chính. mà học xong 4 năm tiếng anh rùi ms học ngành nữa thì mất nhiều thời gian. em đang ko biết phải lựa chọn thế nào. cô có thể cho em lời khuyen được ko ạ? cảm ơn cô!

  6. Guo Da August 4, 2014 at 4:20 pm Reply

    Thưa cô.. Theo em thì học ngành gì cũng cần nổ lực học cho tốt các kiến thức nền rồi nâng cao thì ra trường ắt hẳn sẽ tìm đc công việc phù hợp mà lương bỗng cũng ổn địng nữa. Hiện em đang là sv năm 2 ngành ngôn ngữ anh trường Đại học Tôn Đức Thắng, với trình độ tiếng anh hiện tại của em, em chỉ đi trợ giảng cho các trung tâm ngoại ngữ thôi cũng đã đc 35 ngàn cho 1 giờ đứng lớp r… Em nghĩ việc học ngoại ngữ cũng hông đến mức quá tệ như cô đã nêu trên đâu, nếu em nói có gì làm cô hông vui xin cô bỏ qua cho.

  7. Le Ha August 11, 2014 at 7:56 am Reply

    Co oi, khi doc bai viet nay cua co em thuc su rat hoang mang. Em dang ban khoan khong biet nen thi truong Dai hoc Ha Noi hay dai hoc ngoai ngu. Dai hoc Ha Noi thi em muon thi quan tri kinh doanh(day bang tieng anh) va Dai hoc ngoai ngu thi em muon thi ngon ngu anh-quan tri kinh doanh. Va nhu co noi thi neu nhu em hoc ngon ngu anh-quan tri kinh doanh cua Dai hoc ngoai ngu thi sau nay tot nghiep em se duoc cap bang chi ghi Ngon ngu Anh thoi dung khong a? Co co the cho em loi khuyen duoc khong a?

  8. Myo September 6, 2014 at 9:01 am Reply

    vậy theo cô nếu muốn theo học tiếng anh thì chọn sư phạm là lựa chọn tốt nhất phải không ạ. nếu em muốn học ĐHNN-ĐHQGHN ngành sư phạm Anh thì khi ra trường bằng cấp của em cũng được xem xét như sinh viên 1 trường ĐH sư phạm ngoại ngữ đúng ko ạ?
    em thì chẳng còn lựa chọn nào # ngoài ngoại ngữ ( mà thật ra cũng chưa từng dám nghĩ đến) nhưng thật lòng mà nói khi nghĩ đến cảnh suốt năm suốt tháng đứng lớp mỗi bài học lại tua đi tua lại ở từng lớp em thấy nhàm chán quá ạ😦 với cả lương giáo viên cũng thấp phải không cô
    mong cô hồi đáp !

  9. Minh Thư July 10, 2016 at 4:22 pm Reply

    Em xin chào cô ạ.
    Em hiện là sinh viên năm 3 ngành Hàn Quốc học trường Nhân văn cô ạ. Thực sự ngay từ những ngày đầu chọn ngành này em đã cảm thấy rất hoang mang và mơ hồ về tương lai nghề nghiệp của ngành rồi ạ, tất cả thầy cô trong khoa em và các thông tin trên mạng đều cho rằng ngành này có triển vọng nghề nghiệp rất cao, học xong làm gì cũng được. Nhưng quả thật vì ngành quá chung chung nên ở thời điểm gần tốt nghiệp như hiện tại, em đang rất lúng túng cho tương lai của mình.
    Em rất thích học ngoại ngữ ạ, tiếng Anh em đã có bằng IELTS 6.5, và tiếng Hàn là bằng Topik cấp 5, thế nhưng em tự nhận thấy bản thân không hợp với việc đi dạy, cũng như làm phiên dịch viên. Do đó em đang dự định học thêm về kinh tế, nhưng quả thật em đang rất hoang mang cô ạ.. Liệu em chỉ đi học các khoá ngắn hạn về marketing hay quản lý nhân sự thì em có thể có được kiến thức đầy đủ để đi làm không ạ cô? Vì em định hướng học 1 vài khoá như vậy, ra đi làm vài năm rồi sẽ học MBA tiếp ạ. Nhưng em chỉ sợ, các bạn học những 4 năm về marketing mà còn chưa chắc giỏi, thì em học vài tháng ra làm được gì đây.. Em tha thiết mong cô cho em một lời khuyên với ạ. Em rất cảm ơn cô.

  10. phuonglam July 20, 2016 at 2:59 pm Reply

    em chào cô lan ạ! Hôm nay tình cờ thấy được bài viết này của cô, đọc sao đúng nỗi lo của em quá. Em đã đỗ đại học em quyết định học ngôn ngữ Hàn phiên dịch ở ULIS, em cảm thấy mình phù hợp với ngôn ngữ này vì em học rất nhanh và khả năng khi ra trường cần biên phiên dịch Hàn rất nhiều nhưng gia đình em đều khuyên học phiên dịch Anh mà em hoang mang quá vì tiếng Anh càng ngày càng nhiều người giỏi và có tiềm năng, nhu cầu cần phiên dịch Anh ít dần mà tiếng Hàn thì cung ít mà cầu nhiều. Cô cho em lời khuyên với ạ dù bài đăng của cô khá lâu rồi. ^^

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: