Có nên học ngoại ngữ hiếm?

Ngoại ngữ hiếm là những ngoại ngữ chưa phổ biến tại Việt Nam (chứ chưa chắc hiếm so với khu vực hay thế giới)

Ở Việt Nam, các ngoại ngữ phổ thông với nhiều người là tiếng Anh (gần như học sinh sinh viên nào cũng biết nhưng đại đa số chỉ biết ở dạng nhàng nhàng). Đích đầu tiên của mỗi người là phải biết tiếng Anh giỏi, đủ để làm việc. Thế nào là đủ thì mình đã nói ở một bài trước rồi.

Một số tiếng khác có dạy chuyên phổ thông như Pháp, Nhật, Nga, Trung thì cũng ở mức vừa phải. Gọi là giỏi đủ để được coi là biết ngoại ngữ thì chắc cũng không nhiều. Nhưng ngay cả những người giỏi các ngoại ngữ này, họ vẫn ưu tiên chọn tiếng Anh đầu tiên, dù nó không được cho là ngoại ngữ hiếm.

Tiếng Nga thì vẫn còn nhiều người biết nhưng ở dạng biết thế thôi chứ không sử dụng tích cực. Đội ngũ biết tiếng Nga giỏi thì cũng đã trung niên rồi, nhiều người đã già. Số người trẻ tuổi biết tiếng Nga hiện nay chắc chắn không nhiều nhưng ngay cả với họ thì cơ hội làm việc cũng hạn chế. Miền Nam có nhiều cơ hội hơn. Cả Huế chỉ có một người biết tiếng Nga không bao giờ hết việc dẫn khách đi tua đó là cô Đặng thị Kim Dung – nguyên sinh viên đại học sư phạm Lê Nin, hiện đang dạy ở đại học Huế. Cô được du khách Nga đánh giá là người nói tiếng Nga giỏi nhất thành phố Huế (theo lời cô mô tả🙂 ).

Tiếng Trung thì có nhiều người trẻ bắt đầu biết nhưng ở dạng giao tiếp. Còn giỏi Hán Tự chắc chắn cũng không nhiều (đoán vậy, do ảnh hưởng của lối giảng dạy hiện đại, tập trung vào giao tiếp là chính), tiếng Hán thì khó và không hợp với phong cách người trẻ tuổi. Một số học sinh chuyên ngữ tiếng Trung -Anh cũng vấn lấy tiếng Anh làm trọng tâm mà không muốn đầu tư vào tiếng Hán. Biết tiếng Hán giỏi cũng đã là của hiếm chứ chưa nói tới các thứ tiếng khác. Mà tiếng Hán giỏi cũng giúp ích cho việc hiểu biết tiếng Việt rất nhiều (Mình tự nhận tiếng Việt còn kém do chưa được học tiếng Hán nghiêm túc).

Tiếng Nhật phổ thông được dạy ở Chu Văn An và Việt Đức. Với kinh nghiệm thử tiếng của mình thì thấy rằng tiếng Nhật là thứ tiếng vô cùng khó nhằn. Có lần mình hỏi một anh Nhật về khả năng sử dụng tiếng Nhật của cô Minh Hà (dạy tiếng Nhật trên truyền hình), anh nói: gọi là biết tí thế thôi chứ không phải là lối nói của người Nhật). Biết tiếng Nhật giỏi thì lại càng hiếm hơn các thứ tiếng khác. Theo chỗ mình biết, người biết tiếng Nhật cũng khá nhiều hiện nay ở Việt Nam, nhưng người Việt giỏi tiếng Nhật cũng chưa nhiều.

Các thứ tiếng khác thì cũng chỉ là võ vẽ thôi. Tiếng Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, tiếng Ý thuộc hệ La Tinh, ai biết tiếng Pháp rồi thì thấy chúng chẳng là gì so với cái tiếng Pháp khó hơn hẳn kia. Nhưng học cho vui thì được chứ chắc chắn thị trường hạn chế (dù theo dự báo thì tương lai thế giới sẽ chỉ dùng tiếng Anh, tiếng tàu và tiếng Tây Ban Nha). Mấy giáo viên giảng dạy tiếng này hiện nay ở một số nơi thì nhiều người cũng ở dạng võ vẽ thôi chứ làm sao mà được đào tạo bài bản được (đoán thế vì ngay cả khi mới thành lập mấy khoa tiếng đó, các giáo viên chủ chốt cũng chỉ học các cua ngắn hạn chứ có người khi đó còn chưa có bằng đại học). Một số người giỏi như người bản ngữ thì họ làm việc ở bộ ngoại giao hết cả, có ai đi dạy đâu. Bác Hồ Quang Minh (hàng xóm nhà mình), nguyên là phiên dịch riêng cho đại sứ Cu Ba tại Hà Nội, trước học kiến trúc ở Cu Ba), dịch cho nguyên thủ quốc gia như Fidel Castro, nói tiếng Tây Ban Nha giỏi hơn tiếng Việt, nhưng giờ cũng bỏ việc ở bộ ngoại giao để làm doanh nhân (ở Mexico).

Tuy nhiên tiếng Tây Ban Nha có thị trường rộng lớn. Ngoài Tây Ban Nha, châu Mỹ La Tinh có tới 18 nước nói tiếng này (tất nhiên với những thổ ngữ khác nhau vê từ vựng này nọ). Lượng người sử dụng tiếng Bồ Đào Nha đương nhiên ít hơn, cả Mỹ La Tinh chỉ có hai nước nói nhưng lại thêm một số địa phận ở châu Á (Ma Cao), và một số nước châu Phi (lục địa đen, khí hậu khắc nghiệt với ruồi vàng và người chết đói hàng loạt còn hơn cả ở Việt Nam những năm 45, rồi bệnh AIDS kinh dị)… Mặc dù vậy, nhu cầu đào tạo tiếng cho các chuyên gia Việt đi châu Phi cũng tương đối lớn nên các giáo viên tiếng này cũng có cơ hội “làm ăn” thêm.

Tiếng Thái thì ít người Việt biết (tất nhiên chưa bao gồm số người dân tộc Thái ở miền Bắc Việt Nam cũng có thể hiểu ngôn ngữ này), cơ hội để làm du lịch thì cũng không thật nhiều vì đúng là người Việt có nhiều người thích du lịch Thái Lan nhưng chẳng thấy mấy dân Thái sang Việt du lịch. Hơn thế nữa, trong các đoàn du lịch quốc tế bao giờ cũng có hai hướng dẫn viên: một bản địa bên này, một bản địa bên kia. Vì thế nhu cầu học giỏi để kiếm việc làm về du lịch thực ra cũng hạn chế vì quanh đi quẩn lại vẫn thấy mọi người giao tiếp với nhau qua tiếng Anh.

Như vậy, thấy thanh niên lao vào tiếng hiếm thì mình thấy lạ (lạ vì khi ai ai cũng biết thì nó lại không còn là “hiếm” nữa.

Lạ cũng còn vì có vẻ chưa có chiến lược đúng đắn. Một lao động tốt cần phải học tiếng Anh thật tốt trước khi học các thứ tiếng khác. Ngay con gái mình học ở Nhật, sống ở Nhật, nhưng khi đi kiếm việc, một trong các lợi thế vẫn là có tiếng Anh tốt (được công ti lấy ra làm gương cho nhân viên khác🙂 )

Muốn có việc làm tốt thì phải có ngoại ngữ tốt. Ưu tiên hàng đầu chắc chắn phải là tiếng Anh. Sau tiếng Anh thì mới tính tới các thứ tiếng khác. Đó là xét theo tiêu chí học ngoại ngữ để kiếm việc làm hay.

Còn học ngoại ngữ theo sở thích thì không bàn luận được bởi sở thích của mỗi người không giống nhau.

Các bạn trẻ khi đọc báo thì nên cẩn thận vì đôi khi những bài viết thể hiện ý chí nhất thời của một số ít người, hoặc chỉ là những chiêu PR của chính các lớp dạy tiếng đó thôi.

Biết thêm ngoại ngữ nào chả tốt. Nhưng phải biết giỏi chứ không phải là biết kiểu hello, how are you I am very well thank you and you?

PS. Bài viết này là nói chung vì trong mọi trường hợp đều có ngoại lệ. Tượng tự như cái này: xét tổng thể thì mọi cái đều đúng, nhưng nếu tách bạch ra từng trường hợp riêng biệt thì bao giờ cũng có vấn đề). Bởi vậy khi ai đó đọc một điều gì thấy về cơ bản là đúng thì là ổn😉

Tagged: , , , , , , ,

11 thoughts on “Có nên học ngoại ngữ hiếm?

  1. trungkienvu April 30, 2012 at 3:53 pm Reply

    báo chí hiện tại đúng là hay đi viết bài cho những ai trả tiền ! việc học ngoại ngữ đúng ra là học luôn cái văn hóa của thứ ngoại ngữ đó, cho nên phải coi mình có yêu thích nó không đã thì hẵng theo, các bạn sinh viên bây giờ toàn chọn lựa mù quáng thôi, từng có nhiều bạn hỏi tôi “học ngoại ngữ gì thì dễ?” hoặc nói rằng “em thấy nhiều người học tiếng đó !”

  2. Nguyễn Hà Phương Thảo August 27, 2012 at 7:32 am Reply

    Bài viết hay lắm. Em cám ơn tác giả rất nhiều, đúng là em đang phân vân chọn ngoại ngữ để học. Theo em thấy chỉ có yêu thích thực sự mới có thể theo đuổi một ngôn ngữ nào đó đến cùng chứ không phải chỉ học căn bản rồi bỏ. Em sẽ suy xét kĩ lưỡng ^^ Chúc tác giả một ngày tốt lành ^^

    • trần thị lan August 27, 2012 at 8:07 am Reply

      Cám ơn bạn. Học ngoại ngữ nào được cũng tốt. Học ngoại ngữ nào cũng vui. Càng biết nhiều ngoại ngữ, cuộc sống càng thú vị.

  3. MiuMiu September 10, 2013 at 9:49 am Reply

    Bài bài này cũng nói đúng 1 phần. Đúng là phải học tiếng anh cho giỏi thì mới tính đến các thứ tiếng khác. Hiện tại mình có thể giao tiếp 4 thứ tiếng: Anh+ Trung+ Hàn+ Nhật. Trình độ business: Anh+ trung. Giao tiếp thông thường: Hàn+ Nhật. Nói chung biết tiếng hiếm rất có lợi thế. 1 số người kg giỏi tiếng anh nhưng họ học khá tiếng Hàn or Nhật, thu nhập khá cao. Gio biết tiếng anh là điều tất yếu,. Khi nộp đơn vô các cty, biết tiếng anh vận khó cạnh tranh hơn nhiều so với biết các thứ tiếng khác.

    • trần thị lan September 11, 2013 at 11:12 am Reply

      MiuMiu: đúng đó, chỉ biết tiếng Anh là bất lợi.
      Trước mắt chỉ biết tiếng hiếm cũng có thể có lợi nhưng một vài năm nữa thì cũng không còn lợi thế nữa.
      Bởi vậy, học là học có nghề có nghiệp. Có nghề có nghiệp rồi thì ngoại ngữ giỏi cũng mới là lợi thế.

  4. Minh Hoàng September 17, 2013 at 2:51 am Reply

    thưa cô em định học cử nhân tiếng Nga du lịch ở trường đại học ngoại ngữ, thêm vào đó sẽ học thêm bằng tiếng Anh ở ngoài. Vậy cho em hỏi em nên học bằng tiếng Anh nào và tương lai sẽ học thêm ngành gì để giúp em có lợi thế khi đi xin việc hơn? Em cảm ơn cô

    • trần thị lan September 17, 2013 at 3:03 am Reply

      Minh Hoàng: Em học tiếng Nga du lịch thì vẫn là bằng tiếng Nga thôi chứ theo mình hiểu là không phải học ngành du lịch bằng tiếng Nga, đúng không nhỉ?
      Vậy có thể hiểu, em định hướng nghiệp vụ du lịch cho mình. Du lịch bằng tiếng Nga vẫn có cơ hội nghề nghiệp nhiều từ miền Trung vào Nam. Em học thêm văn hóa, du lịch hoặc đọc thêm nhiều về các mảng đó, tập trung chuyên môn vào du lịch, cách hướng dẫn chuyên nghiệp, cách tổ chức tour…. Nếu em học thêm tiếng Anh hoặc các ngoại ngữ khác (tìm hiểu xem hiện giờ số lượng khách du lịch vào Việt Nam là nhóm nào, tìm hiểu thêm văn hóa bản địa của các nước đó để em có thể hướng dẫn cho hợp sở thích…)
      E cũng có thể học thêm lái xe hơi, tiến tới mở dịch vụ du lịch theo các tour cá nhân và bằng xe hơi riêng theo yêu cầu (mình nói điều này vì đã chứng kiến một lái xe ở Tokyo làm tourist guide đưa nhóm 4 người mình từ Tokyo về Kyoto trong hai ngày mà người lái xe này khiến mọi người vô cùng kinh ngạc ở độ uyên bác của một hướng dẫn viên sành sòi)…
      (Tiếng Anh em chỉ cần học theo tiếng Anh giao tiếp TOEIC hoặc tiếng Anh AE hệ quốc tế, đừng học chuyên ngành 2, hay tại chức,chỉ tốn thời gian, mà không hiệu quả đâu)

  5. Minh Hoàng September 17, 2013 at 10:39 am Reply

    Dạ em nghe mấy anh chị nói là tiếng Nga du lịch thì học tiếng Nga nhưng từ vựng thì liên quan đến du lịch. Điều này khiến em nghĩ đến tiếng Anh thương mại ( tiếng Anh cũng không chắc mà thương mại cũng không ổn), liệu có phải học tiếng Nga cũng vững mà bên du lịch cũng không chắc??? Sở dĩ em học vì thấy gần đây khách Nga tăng nhưng hdv thì lại ko có nhiều người biết tiếng Nga ( mà theo em được biết thì người Nga chỉ thích giao tiếp bằng tiếng của họ chứ không thích tiếng khác). Nhưng bây giờ thì như thế chứ khi em ra trường liệu họ có cần nhân viên biết tiếng Nga? Vì thế em lại li lắng ko biết có nên lấy tiếng Nga làm ngôn ngữ chính ko trong khi tiếng Anh thì luôn luôn cần, nhưng chỉ biết tiếng Anh thì là 1 bất lợi rồi. À, chuyên ngành 2 thì em thấy đa số là dạy cho có, học cho có thê thôi. Mà vì sao không học TOELF hay IELTS mà lại học TOEIC cô?

    • trần thị lan September 17, 2013 at 4:03 pm Reply

      Minh Hoàng: Vì thế mình mới bảo dù có tiếng Nga gì thì nó vẫn là tiếng Nga thôi, chuyên ngành về nó, chứ bằng của em vẫn là bằng tiếng thôi. Em đang sống ở đâu? Nếu ở miền Bắc thì cơ hội du lịch cho ngành Nga ngữ theo mình còn hiếm. Tuy người Nga chỉ thích người khác nói tiếng Nga thì khi biết thêm một thứ tiếng khác nữa thì em có lợi thế hơn. Hướng dẫn viên đa ngữ mà ngữ nào cũng giỏi thì đương nhiên nhiều cơ hội hơn người đơn ngữ. Mặc dù e cũng cần nhận thức rõ là hướng dẫn viên không chỉ thuần túy là giỏi một thứ tiếng, mà càng ngày càng đòi hỏi nhiều tố chất hơn nữa. (hướng dẫn viên du lịch giỏi thu nhập rất tốt đó em)

      Khi mình nói AE là hàm ý Academic English đó, TOEFL hay IELTS là nó đấy em ạ. Còn TOEIC thì dễ học hơn vì đơn giản đó là tiếng Anh giao tiếp thôi. Còn nói chung, đã học tiếng Anh gì thì GE cũng phải học cho tốt mới giỏi được em à.

  6. Minh Hoàng September 18, 2013 at 4:18 am Reply

    Dạ em cảm ơn những chia sẻ của cô. Dù học tiếng nào thì cũng phải cố gắng học tốt là trên hết🙂 Mà đầu tiên lag giờ em phải cố gắng thích tiếng Nga thôi T.T

    • trần thị lan September 18, 2013 at 4:25 am Reply

      OK, đúng đó em. Nếu em đang học khoa Nga thì cố yêu thích nó, tiếng Nga khó nhưng văn hóa Nga có nhiều điều đáng tìm hiểu. Còn kì thực, mình vẫn thích tiếng Anh hơn, nó thân thiện và dễ dùng, không có quá nhiều luật lệ. Nhưng khi em biết giỏi tiếng Nga rồi thì tiếng khác có khi chỉ là chuyện “rất nhỏ”, mà không chắc đã ngược lại, vì có rất nhiều người giỏi tiếng Anh nhưng khi đăng kí thi ngoại ngữ hai bằng tiếng Nga hay Pháp thì một chữ bẻ đôi chẳng biết đâu, dù họ có qua cửa ải bậc giảng viên này chuyên viên nọ… Cố lên, học giỏi tiếng nào cũng tốt mà.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: